Anasayfa / Genel Kültür / Kapitalizm Nedir?

Kapitalizm Nedir?

Kapitalizm, sermaye mallarının özel şahıs veya işletmelere ait olduğu bir ekonomik sistemdir. Mal ve hizmet üretimi, merkezi planlamadan (planlı ekonomi veya komuta ekonomisi) ziyade, genel piyasadaki ( piyasa ekonomisi ) arz ve talebe dayanmaktadır. Kapitalizmin en saf şekli, yatırımın nerede yapılacağının, neyin üretileceğinin veya satılacağının belirlenmesinde ve fiyatların kontrol ve kontrolsüz olarak faaliyet göstererek mal ve hizmet alışverişinde hangi yollarla ayrıldığının tamamen serbest bırakıldığı serbest piyasa veya laissez-faire kapitalizmidir. Günümüzde çoğu modern ülke, hükümetin iş ve sanayi düzenlemelerini içeren bir çeşit kapitalist sistem uygulamaktadır.

Kapitalizmin temelleri nelerdir?

Kapitalizm aşağıdaki temeller üzerine kurulmuştur:

  • Özel mülkiyet hakkı: İnsanların arazi ve konut gibi maddi varlıklara ve hisse senetleri ile tahvil gibi maddi olmayan varlıklara sahip olmalarını sağlar. Kapitalizmde her birey sınırsız mülkiyet edinme hakkına sahiptir. Aynı zamanda bireyler istedikleri her konuda sözleşme yapama özgürlüğüne de sahiptir. Kapitalist sistemde toplum yararına ters düşmeyecek şekilde bireyler mallarını ve emeklerini istedikleri şekilde kullanabilirler. Hiç bir birey sistem içerisinde çalışmaya veya istemediği işleri yapmaya zorlanamaz.
  • Çıkarcılık, kâr sağlama: Şirketler kâr elde etmek için vardır. Tüm şirketler için amaç, kâr için mal ve hizmet almak ve satmaktır. Şirketler sadece insanların ihtiyaçlarını karşılamak için kurulmazlar. Bazı mallar ya da hizmetler ihtiyaçları karşılayabilse de, insanlar, ödeme yapacak kaynaklara sahiplerse bu mal veya hizmeti kullanılabilirler.
  • Rekabet: Firmaların piyasaya girme ve çıkma özgürlüğü, sosyal refahı en üst düzeye çıkarır; yani, hem üreticilerin hem de tüketicilerin ortak refahı söz konusudur.
  • Serbest Piyasa: Alıcılar ve satıcılar arasındaki etkileşimler aracılığıyla fiyatları merkezi olmayan bir şekilde belirleyen piyasa mekanizmasıdır. Fiyatlar, yalnızca mal ve hizmetler için değil, aynı zamanda ücretler için de en yüksek değeri arayan kaynakları tahsis eder;
  • Tüketim, üretim ve yatırımla ilgili seçme özgürlüğü: Memnun olmayan müşteriler farklı ürünler satın alabilir, yatırımcılar daha kazançlı girişimlerde bulunabilirler, işçiler daha iyi ücret karşılığında işlerini bırakabilirler.
  • Hükümetin sınırlı rolü: özel vatandaşların haklarını korumak ve piyasaların düzgün işleyişini kolaylaştıran düzenli bir ortamı sürdürmektir.
  • Değişime istekli olma: Kapitalizmin son özelliği, uyum sağlama ve değiştirme yeteneğidir. Teknoloji, her toplum için etkili bir oyun değiştiricidir ve toplumların ekonomik yapılardaki verimsizlikleri iyileştirmek için değişim ve uyum yardımcı oyunculardır.

Burada sıralanan temellerin işleyiş biçimi, çeşitli kapitalizm biçimlerini birbirinden ayırır. Serbest piyasalarda, yani laissez-faire ekonomiler olarak da adlandırılan piyasalarda çok az bir ayarlama ile faaliyet göstermektedir. Karışık ekonomilerde hükümet uygulamaları, piyasalarda baskın bir rol oynar. Piyasalarda oluşan kirlilik ve piyasa başarısızlıkları hükümet tarafından düzenlenir, çünkü sosyal refahı teşvik etmek ve savunma ve kamu güvenliği gibi diğer nedenlerle piyasaya müdahele etme durumu doğar.

Kapitalizmin Tanımlayan İlkeler Nelerdir?

  • Ekonomik büyüme ya da üretilen mal ve hizmetlerin toplam değerinde sürekli bir artış sağlamak için en iyi ekonomik sistemdir.
  • Üretilenlerin, insanların ihtiyaç ve isteklerine uygun şekilde eşleşmesini sağlamak için en iyi sistemdir – çünkü üreticiler, yalnızca insanların istediği şeyi sağladıklarında bir kazanç sağlarlar.
  • Üçüncüsü, Kapitalistler birbirleriyle rekabet halindeyken üretimin verimli olması gerektiği iddia edilmektedir – ve daha verimli olanın işi, üretim maliyeti ne kadar düşükse, fiyat ne kadar düşük ve daha yüksek kârdır.
  • Kapitalizmin savunucuları, Kapitalizmin dehasının, bireysel benlik ilgisini kolektif iyi – bencil kapitalistlere dönüştürdüğü, bir kazanç elde etmek istediğini, ancak insanların kar elde etmek için ne istediklerini üretmek zorunda olduklarını iddia ediyorlar!

Kapitalist Sistem Durağan mı Yoksa Hareketli midir?

Kapitalizm son derece dinamik bir sistemdir. Çünkü kapitalistler, yatırım yapmak ve en iyi kar oranını elde etmek için yeni fırsatlar ararlar – Bu sistemin toplumları değiştirmek ve küresel olarak genişlemek için doğal bir eğilim vardır.

Kapitalizmin Çelişkili Yönleri Var mıdır?

Kapitalist sistemin doğasında iki temel çatışmanın varlığından söz edilmektedir:

  1. Birincisi, Kapitalist sınıf emekçiyi sömürdüğü için, kapitalist sınıfın çıkarları işçi sınıfının çıkarları ile çatışmaktadır.
  2. İkincisi, Kapitalist sınıfın her bir ferdi, o sınıfın diğer üyeleriyle çatışmaktadır. Kapitalistler, daha büyük miktarda kâr elde etmek ve her zamankinden daha fazla servet elde etmek için birbirleriyle rekabet ederler.

Bu iki faktör kapitalizmin kendi temel prensipleri ile çelişmektedir.

Kapitalizm Nasıl Çalışır?

Kapitalizm genellikle demokrasi veya sosyalizm olarak kasıtlı bir kavramsal varlık gibi muamele edilir olsa da, aslında özel mülkiyet hakları ve gönüllü değişim kombinasyonu için sadece bir kısaltmadır. Başka bir deyişle, kapitalizm, hükümet müdahalesi dışındaki şeylerin doğal halidir: insanlar kendi çıkarlarını sürdürmek için birbirleriyle ticari rekabet halindedirler.

Zamanla, işçiler, kooperatif türü işletmelerde uzmanlaşma ve onları bir araya getirme eğilimindeydiler. Girişimciler, verimliliği artırmak ve tüketicileri daha iyi karşılamak için insan emeği de dâhil olmak üzere sermaye kaynaklarını sonuna kadar kullanırlar. Bu nedenle, kapitalizm normalde işletmelerle ilişkilendirilir, ancak temel ilkeleri bireysel düzeyde de vardır.

Gönüllü serbest piyasalar, kaynakları ve tüketiciyi yönlendirmek için fiyatları kullanırlar. Fiyatlar yükseldiğinde, tüketiciler daha az tüketime yönelir ve işletmeler buna karşı üretimi artırmanın yollarını araştırırlar. Fiyatlar düştüğünde ise bunun tam tersi durum oluşur. Bu dengeleme mekanizmaları, insan değişiminin tabi bir sonucudur.

Serbest Girişim ile Kapitalizm Arasındaki Fark Nedir?

Kapitalizm ve özgür girişim çoğu zaman eşanlamlı olarak görülür. Gerçekte, birbiriyle örtüşen özelliklerle yakından ilişkili ancak birbiriyle çelişkili terimlerdir. Tam serbest girişim olmadan kapitalist bir ekonomiye sahip olmak ve kapitalizm olmaksızın serbest piyasaya sahip olmak mümkündür.

Herhangi bir ekonomi, üretim faktörleri özel bireyler tarafından kontrol edildiği sürece kapitalisttir. Bununla birlikte, kapitalist sistemde hükümet yasaları düzenleyebilir ve kapitalist çabalar neticesinde elde edilen kazanç ağır bir şekilde vergilendirilebilir.

“Serbest girişim” kaba bir tabirle baskıcı bir hükümet etkisinden arınmış, ekonomik değiş tokuşlara dönüşebilir. Yine de pek mümkün olmamakla birlikte, gönüllü bireylerin her zaman kapitalist olmayan bir şekilde ticaret yapabileceği bir sistem düşünmek her zaman mümkündür. Özel mülkiyet haklarında, devlet mülkiyetinin olmadığı zamanlarda özel mülk, gönüllü devredilebilir mülk olarak muamele görse de, serbest girişim sisteminde hala varlığından söz edilebilmektedir. Eğer sermaye birikimi , sahiplik ve sermayeden yararlanma kapitalizmin temel ilkesi ise, o zaman devlet baskısından kurtuluş özgürlüğün merkez ilkesi olarak tanımlanabilir.

Kapitalizmin avantaj ve dezavantajları nelerdir?

Avantajları

Kapitalizm en iyi fiyatlarda en iyi ürünlerin elde edilmesine yol açar. Çünkü tüketiciler en çok istedikleri şey için daha fazla ödeme yapmaktadırlar. İşletmeler, müşterilerin, ödeyecekleri en yüksek fiyatlarla ne istediklerini, neyi istediklerini bulur ve temin ederler. Fiyatlar işletmeler arasındaki rekabeti belirler, buna göre fiyatlar rekabet ortamında düşük tutulmaya çalışılır. Karların maksimize edilmesi için ürünlerin mümkün olduğunca verimli hale getirilmesi gereklidir.

Ekonomik büyüme için en önemli şey kapitalizmin inovasyon çalışmalarına verdiği önemdir. Bu, daha verimli ve yenilikçi bir üretimi teşvik eder. Aynı zamanda yeni ürünlerin inovasyonu anlamına gelir. Steve Jobs’un dediği gibi, “Müşterilere sadece ne istediklerini soramaz ve sonra onlara vermeyi deneyemezsiniz. Yaptığınız her yenilik için, yeni bir şey daha isteyeceklerdir.”

Dezavantajları

Kapitalizm, rekabetçi becerilere sahip olmayanlara imkân sağlamaz. Buna yaşlılar, çocuklar, gelişimsel özürlüler ve bakıcılar dâhildir. Toplumu yönlendirebilmek için kapitalizm, aile birimine değer veren hükümet politikaları yapmayı gerektirir. Kapitalizm fırsat eşitliğini teşvik etmez. Doğru beslenme, destek ve eğitim almayanlar kapitalizmin uygulama alanına giremezler. Toplum, değerli yeteneklerinden asla yararlanamaz. Kısa vadede, eşitsizlik kapitalizmin kazananlarının çıkarına en iyi şekilde görünebilir. Ancak daha az rekabet tehdidi vardır. Uzun vadede, eşitsizlik çeşitliliğini ve oluşacak yeniliği sınırlayacaktır. Örneğin, farklı bir iş ekibi pazar işlerini daha iyi tanımlayabilir. Toplumun azınlıklarının ihtiyaçlarını anlayabilir ve bu ihtiyaçları karşılayacak ürünleri hedefleyebilir.

Kapitalizm, kirlilik ve iklim değişikliği gibi dış maliyetleri göz ardı eder. Bu, malları kısa vadede daha ucuz ve daha erişilebilir hale getirmek için uğraşır. Fakat zamanla, doğal kaynakları tüketir, etkilenen bölgelerde yaşam kalitesini düşürür ve herkes için maliyetleri arttırır.

Hakkında Budulgan

Tavsiye Ettiklerimiz

Erasmus Plus Nedir

Erasmus Üniversite Öğrencilerinin Hareketliliği için Avrupa Topluluğu Eylem Planı anlamına gelmektedir. Erasmus etkinliği 2014 yılı …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

-------------------------------------- ------- ------