Anasayfa / Eğitim / Felsefe Nedir?

Felsefe Nedir?

Felsefe, hem gündelik hayatta hem de diğer disiplinlerin uygulamaları yoluyla ortaya çıkan temel soruların sistematik ve eleştirel bir araştırmasıdır. Evrenin, aklın ve bedenin doğasını kapsamaktadır; Üçü arasındaki ve insanlar arasındaki ilişkiler felsefenin sorgulama alanına girmektedir. Bilgelik peşinde koşma, bilimin öncüsü ve tamamlayıcısı, bilimin temelini oluşturan ve bilimin kapsamı dışında kalan soruları düşünen ve konuları geliştirmek üzere araştıran tüm değerler felsefenin ilgi alanına girmektedir

Felsefe Tarihi neden önemlidir?

Felsefe Tarihi, felsefe çalışmasında özel bir rol oynar. Diğer tüm entelektüel disiplinlerde olduğu gibi, belirli bir tarihe sahiptir. Eski ve ortaçağın başlangıcından erken modern dönem (17. ve 18. yüzyıllar) ve daha yakın zamanlara kadar geçen süreler felsefenin çok önemli bir parçasını oluşturur: Metafizik ve epistemoloji veya etik, estetik ve politik felsefe. Geçmişin büyük felsefi eserlerini incelemek, bugün felsefe ile uğraşan birçok problemin kökenleri ve varsayımları hakkında bilgi edinmektir. Ayrıca, bu problemlerle başa çıkmanın yolu, felsefenin temel problemlerinin ne olduğuyla ilgili farklı anlayışları da keşfetmeye ve anlamaya çalışmaktır. Bunun için, tarihteki Platon ve Aristo’dan Kant ve Değirmen’e ve daha yeni yazarlara kadar, batı kültürünün çoğunu, akademik felsefenin çok ötesinde şekillendiren çalışmaların araştırılması gerekmektedir. Günümüzde çalışan en yaratıcı filozofların çoğu, felsefe tarihinde çeşitli konular üzerine yazılar yazmış ve ilhamlarını geçmişin büyük figürlerinde bulmuşlardır.

Felsefe Nedir?

Felsefe ne tür sorulara cevap arar?

Bu sorulardan bazıları gerçekliğin doğasıyla ilgilidir: Dış dünya var mı? Fiziksel ve zihinsel kavramlar arasındaki ilişki nedir? Diğer bazı sorular, doğamızı rasyonel, amaçlı ve sosyal varlıklar olarak ele alır: Biz özgürce hareket edebilir miyiz? Ahlaki yükümlülüklerimiz nereden geliyor? Politik devletleri nasıl kuruyoruz? Bir diğeri de bilgimizin doğası ve kapsamı ile ilgilidir: Sadece inanmak yerine bir şey bilmek nedir? Tüm bilgimiz duyusal deneyimlerden mi geliyor? Bilgimizin sınırları var mı? Ve diğer kapsamdaki sorular, diğer disiplinlerin temellerini ve imalarını ilgilendirir: Bilimsel bir açıklama nedir? Dünya ne tür bir bilim sağlar? Evrimsel teori ya da kuantum mekaniği gibi bilimsel teoriler, temel felsefi anlayışımızı ve yaklaşımımızı değiştirmemizi zorunlu kılan gerçeklik nedir? Bir nesneyi sanat eseri yapan nedir? Estetik değer yargılar objektif mi? Ve bunun gibi.

Felsefede amaç nedir?

Felsefe amaç, tüm karşılaşılan argümanları eleştirel bir şekilde okumak, analiz etmek ve değerlendirmek, gizli varsayımları ayırt etmek, mantıksal olarak sıkı tartışmalar yapmak ve hem konuşma hem de yazma konusunda kendilerini açıkça ve kesin olarak ifade etmek üzere incelemektir.

Felsefi eğitim neden gereklidir?

Bu soruya şu iki soru ile cevap aranabilir: Neden felsefi sorgulama oluşturan belirli entellektüel etkinliklere katılmalı? Felsefe çalışmaları insanların gelecekteki kariyer olasılıklarını nasıl etkileyebilir?

Entelektüel etkinlik olarak felsefenin bir takım motivasyonları olabilir, bunlar;

  • Entelektüel merak: felsefe temelde entelektüel bir “merak” duygusuyla harekete geçirilen, yansıtıcı-eleştirel bir araştırmadır. Dünya nasıldır? Neden bu şekilde değil, başka bir yoldan mı? Ben kimim? Neden buradayım?
  • Kültürel ve entelektüel tarihlere ilgi: Bir disiplin olarak, felsefe, tarihine ve bu tarihin ortaya koyduğu daha geniş kültürel ve entellektüel çerçeveye büyük bir ilgi gösterir.
  • Düşünme becerilerini keskinleştirme: felsefenin çalışma kavramları, fikirlerin muhakeme, yargılama ve davranış analizine katılan zihinsel becerilerin gelişmesine özellikle uygundur; felsefi araştırmanın aynı zamanda entelektüel yaratıcılığı (yeni kavramlar veya problemlere yeni yaklaşımlar geliştirmek, yeni problemleri tanımlamak vb.) teşvik ettiğini vurgulamak önemlidir.
  • Yazma becerilerini keskinleştirmek: Felsefenin yazılması özellikle yüksek düzeyde netlik, hassasiyet ve örgütlenme gerektiren titiz bir uygulamadır.

Felsefe, gelecekteki kariyer beklentilerini çeşitli şekillerde etkileyebilir:

  • Akademik kariyer: Felsefe alanında doktora yapmak isteyenler felsefeye yoğunlaştıran lisansüstü eğitimine devam ederler. Bunların çoğu felsefe profesörü olur, bu da profesyonel yaşamlarının felsefe alanında araştırma ve öğretime ayrıldığı anlamına gelir.
  • Bir felsefe konusu üzerine yoğunlaşmak sınırlayıcı değildir: Aslında, geliştirdiği ve keskinleştirdiği beceriler, çok çeşitli mesleki faaliyetlere aktarılabilir. Açıkça görülen örnekler arasında, hukuk uygulamasına akıl yürütme ve tartışma becerilerinin uygulanması; daha az belirgin örnekler arasında gazetecilik, yatırım bankacılığı, yazı, yayın vb. analitik ve eleştirel becerilerin uygulanması yer almaktadır; Daha az belirgin olan örnekler ise, kişinin felsefi eğitimini iş girişimciliği, politik ve sosyal aktivizm ve hatta yaratıcı sanatlarda çalışmaya dahil etmek oluşturur.

Felsefenin Temel Alanları Nelerdir?

Bilgi Kuramı (Epistemoloji): Epistemoloji, bilgi ve akılcı inançla ilgili soruları inceler ve genel olarak şu tür sorulara cevap arar: Çevremizdeki sıradan fiziksel nesnelerin gerçek olduğunu nasıl anlayabiliriz? Bir inancın rasyonel mi irrasyonel mi olup olmadığını belirleyen faktörler nelerdir? Bir şeyi bilmek ve sadece ona inanmak arasındaki fark nedir? Son zamanlarda epistemolojide en hararetli tartışmaların konusu olan diğer sorular ise şunlardır: Tam olarak aynı kanıtları olan iki kişi, karşıt inançları korurken tamamen rasyonel olabilir mi? Bir şey bilip bilmeme, yanlış inanırsam ne kadar risk alırım? gibi.

Metafizik:  Meta “ötesinde” kelimesi ile fizik kelimelerinin birleşiminden oluşan metafizik, fizik ötesi olayları ele alarak bunları akıl yoluyla açıklamaya çalışan, kâinat ve insanla ilgili olarak çürütülmesi ve ispatlanması mümkün olmayan yorumlar getiren felsefenin bir dalıdır. Metafizik çalışmalarının odağı olan sorular içerisinde nesnelerin doğası, kişiler, zaman, mekân, nedensellik, doğa kanunları ve modalite ile ilgili sorular yer almaktadır.

Mantık: Mantık, çıkarım kalıplarının geçerliliğinin incelenmesidir. Mantık psikolojinin bir dalı değildir: İnsanların gerçekte ne gibi akıl yürüttükleri veya hangi tür akıl yürütmelerinin sezgisel olarak zorlayıcı olduklarını incelemez. Aksine, mantık, bir iddianın diğer iddialarla kesin olarak desteklendiği zamanın sorusuyla ilgilidir. Mantıksal geçerlilik kavramını incelerken, Mantıkçılar sembolik dilleri geliştirmişlerdir. Bunlar, iddiaları açık ve net bir şekilde ifade etmemizi ve bir argümanın tam yapısını araştırmamızı sağlar. Bu diller, matematik ve bilgisayar bilimi de dâhil olmak üzere felsefe ve diğer disiplinler içinde yararlı olduğu ortaya çıkmıştır. Felsefe bölümünün üyeleri tarafından incelenen mantıkla ilgili bazı sorular şunlardır: Mantığın deneysel bir bilim olmadığı göz önüne alındığında, temel mantıksal gerçekleri nasıl edinebiliriz? Mantık ve rasyonellik arasındaki bağlantı nedir? Matematik mantığa indirgenebilir mi? Mantık veya belirsiz bir dili barındırmak için mantığı gözden geçirmeli miyiz? Yalancı paradoksu ve hakikat hakkındaki diğer paradokslara cevap vermek için mantığı gözden geçirelim mi?

Siyaset felsefesi: Politik felsefe, politik meselelerle ilgili kavram ve değerlerin felsefi çalışmasıdır ve şu tip sorulara cevap arar: Yasanın söylediği şeyi yapmak için herhangi bir ahlaki yükümlülük var mıdır? Yasalara uymayı kabul ettiniz mi? Zenginlik veya gelir adaletsizliği eşitsizlik midir? Çok fazla var olan ekonomik eşitsizlik, farklı yeteneklerin, farklı çocukluk fırsatlarının, farklı cinsiyetlerin ya da sadece farklı coğrafi konumların bir sonucu mudur?

Dil Felsefesi: Dil Felsefesi, anlam ve iletişim ile ilgili soruların incelenmesine ayrılmıştır. Bu tür sorular, dilbilim kuramı ile yakın ilişki içinde olanlardan, edebiyat çalışmasında dile getirilenlere daha yakın olan sorular arasındadır. Dil anlamı nedir? Dilsel performansların anlamı, jest veya işaretlerin anlamlarına benzer ve farklı mıdır? Dil ve düşünce arasındaki ilişki nedir? Dilden daha temel düşünce var mı? Ya da sadece konuşabilen insanların düşünebileceği bir şey var mı? Sosyal çevre dilin anlamını ve kullanımını ne ölçüde etkiler? Kelimelerin anlamları ve cümlelerin anlamları arasındaki ilişki nedir? Dilin edebi ve mecazi kullanımları arasında önemli bir fark var mıdır? Metafor nedir ve nasıl çalışır?

Ahlaki Felsefe: Ahlak kavramının felsefi açıdan açıklayan ve inceleyen bir bilim dalı olarak tanımlanabilir. Ahlak, insanların toplum içindeki davranışlarını ve karşılıklı ilişkilerini düzenlemek amacıyla kabul edilen ilkeler bütünüdür. Ancak ahlak ile ahlak felsefesi aynı değildir. Yani, ahlak davranışlarımızdaki iyi ve kötü eylemlerin uygulamadaki değeri, ahlak felsefesi ise iyi ve kötü eylemin teorik açıdan değerlendirilmesidir.

Felsefe ile kimler uğraşır?

Felsefe ile uğraşan kişilere filozof denir. Filozofun iki temel tanımı vardır:

Klasik olarak, bir filozof, belirli bir yaşam şeklini benimsemiş, insanlar hakkında varoluş ile ilgili soruları çözmeye odaklanmış ve bu konular için teori veya yorumlarda bulunan kişidir.

Modern anlamda, estetik, etik, epistemoloji, mantık, metafizik, sosyal teori ve politik felsefe gibi birçok felsefi alanlarda katkıda bulunan filozof entelektüel bir kişiliktir. Ayrıca bir filozof sanat, tarih, ekonomi, sosyoloji, psikoloji, dilbilim, antropoloji, teoloji ve siyaset gibi yüzyıllar boyunca felsefeden ayrılan insanlık veya diğer bilimler alanında çalışan ve yorumlar getiren kişidir.

Bir önceki yazımız olan FOREX NEDİR? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Hakkında Budulgan

Tavsiye Ettiklerimiz

Kapitalizm Nedir?

Kapitalizm, sermaye mallarının özel şahıs veya işletmelere ait olduğu bir ekonomik sistemdir. Mal ve hizmet …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

-------------------------------------- ------- ------