Başlangıç » Menkul Kıymetler Nedir

Menkul Kıymetler Nedir

11 Ocak 2016 Leave a comment

Sponsor Bağlantılar

Menkul Kıymetler Nedir
Menkul Kıymetler Ne Demek

Ekonomik kalkınma sürecinin başından beri toplumun bir kesimi, belirli bir zaman dilimi içinde elde ettikleri gelirden fazlasını harcama; diğer bir kesimi ise gelirlerinin bir kısmını tasarruf etme ve bu tasarruflarını, bir çıkar karşılığında fon ihtiyacı duyanlara sunma eğilimindedir. Kaçınılmaz olarak zamanla bu iki grubu bir araya getirecek bir sistem ihtiyacı doğmuş ve finansal piyasalar ortaya çıkmıştır.

Finansal piyasalara fon sunan özel yada tüzel kişiler; pazarda belirlenen bir fiyatla kendi kullanım gereksinimleri üzerinde kalan fonları, bu fonlara gereksinme duyan kişilere devretmekte ve belirli bir süre veya süresiz olarak bu fonlardan uzak kalmayı kabullenmektedir. Fon sunan, diğer kişilere devrettikleri fonların karşılığında fon isteminde bulunanlardan bir belge almaktadır. Bu belgeler genel olarak menkul kıymetler olarak isimlendirilmekte ve işletmelerin finansal varlıkları arasında sınıflandırılmaktadır.

Menkul kıymetler, finansal piyasalara fon sunan özel ve tüzel kişilerin sahip oldukları nakit fazlasını etkin bir şekilde yönetip değerlendirmek amacı ile sıkça yararlandıkları finansal araçlar arasında yer almaktadır. Menkul kıymetler; işletmelerin kısa veya uzun vadede fiyat değişimi etkisinden yararlanmak, faiz geliri veya kar payı sağlamak amacı ile edindikleri finansal araçlardan oluşmaktadır. Bunlar şöyle sıralanabilir:

  • Hisse Senedi
  • Tahvil
  • Hazine Bonusu
  • Finansman Bonusu
  • Yatırım Fonu Katılım Belgesi
  • Kar-Zarar Ortaklığı Belgesi
  • Gelir Ortaklığı Senedi

Menkul kıymetler, kısa vadeli fiyat değişimlerinin etkilerinden yararlanmak veya faiz geliri elde etmek amacı ile edinilmiş ise geçici (kısa vadeli) menkul kıymet yatırımları, uzun vadeli fiyat değişim etkilerinden yararlanmak, faiz geliri elde etmek veya kar payı sağlamak amacı ile edinilmişler ise uzun vadeli menkul kıymet yatırımları adını almaktadır.

Bu ünitede menkul kıymet yatırımlarından ”geçici menkul kıymet yatırımları” ele alınacaktır. İlgili menkul kıymet yatırımları, ”Tekdüzen Hesap Planında Menkul Kıymetler” hesap grubunda izlenmekte ve türlerine göre aşağıdaki şekilde sınıflandırılmaktadır:

110 Hisse Senetleri
111 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları
112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları
118 Diğer Menkul Kıymetler
119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşıtlığı (-)

Önemli Uyarı: 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) hesabı; menkul kıymetlerle ilgili değerleme işlemleri yapılırken menkul kıymetlerin değerinde meydana gelen azalışın kayıtlara yansıtılabilmesi amacı ile kullanılan pasif nitelikte, aktifi düzenleyici bir hesaptır.

İşletmeler, sahip oldukları nakit fazlasını geçici menkul kıymet yatırımı yaparak değerlendirmeyi tercih etmeleri durumunda bu yatırımı ilk kez işletme kayıtlarına yansıtırlarken yatırım yapmış oldukları menkul kıymetin türü ve ilgili yatırımı gerçekleştirme amaçları göz önünde bulundurmalıdır. Başka bir ifade ile menkul kıymet yatırımı yapıldığında öncelikle ilgili yatırımın türüne göre tekdüzen hesap planında yukarıda yer alan hesaplardan hangisine girdiğine karar verilmesi gerekmektedir. Bu aşamadan sonra yatırımın gerçekleştirilme amacına uygun olarak ilgili hesapta bir alt hesap açılmalıdır. Bunun sebebi, Tekdüzen Hesap Planında menkul kıymetler için türlerine göre bir sınıflandırma yapılmış olmasıdır. Bununla birlikte Türkiye Muhasebe Standartlarında menkul kıymetler edinim amaçlarına göre sınıflandırılmaktadır ve bu duruma alt hesaplarla çözüm bulunmaktadır.

Menkul kıymetler muhasebeleştirilirken işletme tarafından yatırımın yapılma amacına uygun olarak aşağıdaki alt hesaplarda sınıflandırılır.

1- Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kar veya Zarara Yansıtılan Menkul Kıymetler
2- Satılmaya Hazır Amaçlı Menkul Kıymetler
3- Vadeye Kadar Elde Tutma Amaçlı Menkul Kıymetler

Sponsor Bağlantılar


Arkadaşlarınla Paylaş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.