Başlangıç » Karstik Aşınım ve Birikim Şekilleri Nelerdir

Karstik Aşınım ve Birikim Şekilleri Nelerdir

5 Aralık 2015 Leave a comment

Sponsor Bağlantılar

Karstik Aşınım ve Birikim Şekilleri Nelerdir

Karstik Aşınım

En yaygın karstik aşınım şeklini lapyalar oluşturur. Lapyalar yüzey suları tarafından, karstik kayaçların ayrışmasıyla oluşan birkaç cm ile birkaç m çukur ve sırtlardan oluşur. Dolin, lapyadan daha büyük olup 50 metre genişliğinde 5 – 10 m derinliğindeki çukurlardır. Dolinlerin birleşmesiyle uvala oluşur. Uvalalar birleşirse polye adı verilen en büyük karstik aşınım şekli oluşur. Polye tabanları su ile dolunca gölova, alüvyol toprakla örtülürse polye ovaları oluşur. Ülkemizdeki Elmalı, Kestel, Avlan ve Korkuteli ovaları bu şekilde oluşmuştur.

Karstik arazide yüzey suyunun, yer altına sızdığı deliklere su yutan, yer altı sularının yüzeye çıktığı alnlara düden (su çıkan) denir. Karstik arazide kör vadiler de vardır. Kör vadilerde su yutan delik vardır. Ancak su çıkışı yoktur.

Karstik arazilerde yer altına sızan suların yer altındaki çatlakları genişletmesiyle oluşan boşluklara mağara denir. Galeri ve salonlardan oluşan mağaraların bazıları birkaç km uzunluğunda, bazıları ise birkaç katlıdır. Türkiye’deki bazı mağaralar şunlardır.

  • Damlataş, Karain, Dim, Dumanlı, Düden (Antalya)
  • Narlıkuyu (Mersin)
  • İnsuyu (Burdur)

Mağara tavanlarının çökmesi sonucunda oluşan baca veya kuyu biçimindeki çukurlara ise obruk denir. Obrukların içi boş olduğu gibi su ile dolu da olabilir. O zaman obruk gölü oluşur. Ülkemizdeki obrukların başlıcaları şunlardır:

  • Konya’da Kızören Obruğu
  • Mersin’de Cennet – Cehennem Obruğu

Not: Karstik aşındırma şekilleri, biriktirme şekillerine göre daha yaygındır, çünkü kimyasal tortul kayaçlar çözünme sonucunda hacimlerinin büyük bir kısmını kaybetmektedir.

Sponsor Bağlantılar


Arkadaşlarınla Paylaş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.