Başlangıç » Hikaye Nedir ve Özellikleri Nelerdir Kısaca

Hikaye Nedir ve Özellikleri Nelerdir Kısaca

22 Kasım 2015 Leave a comment

Sponsor Bağlantılar

Hikaye (Öykü) Nedir ve Özellikleri Nelerdir Kısaca

Hikaye

İnsan yaşayışını gerçeğe uygun olarak yansıtan, genellikle kısa oylumlu yazılardır. Edebiyatımızda öykü bugüne gelinceye kadar birçok aşamadan geçmiştir ve bu nedenle öykünün değişik tanımları yapılmıştır. Bütün bunlara karşın öykünün bir takım temel ögeleri ve özellikleri vardır:

  • Öyküde Olay ve Durum:

Yazarın öyküde anlattıklarına olay ve durum denir. Olay ve durum öyküyü oluşturan asıl ögelerdir. İnsan yaşamıyla ilgili her konu bir olaydır.

  • Öyküde Anlatıcı:

Öyküde yoğun, özlü bir anlatım esastır; dil ve anlatım yazarın başarısını belirleyen en önemli ögedir. Öyküyü anlatan kişi, çeşitli anlatım yöntemleri kullanabilir. Yazar, anlattıklarını kendi benine indirgeyerek anlatabilir. Bu durumda çevresindeki kişileri, bu kişilerin duygu ve düşüncelerini anlatıcının gözüyle görürüz. Bu yönteme ”birinci kişili anlatıcı” denir. Kimi zaman yazar bir gözlemci gibi davranır. Öykü ile okuyucu arasına girmez. Buna da ”üçüncü kişili anlatıcı” denir.

  • Öyküde Kişi ve Karakterler:

Edebi ürünlerin temel amacı insanı anlatmaktır. Bu yüzden insansız bir öykü düşünülemez. Öykü kişileri genellikle tek boyutlu olarak ele alınır, kişilik özelliklerine ayrıntılı olarak değinilmez. Genellikle öyküde kişi sayısı sınırlıdır, romana oranla daha azdır.

  • Öyküde Zaman ve Mekan:

Öyküdeki olaylar belli bir yerde ve zamanda geçer. Olay ve durum, yer ve zaman ögesinden bağımsız düşünülemez. Olay değiştikçe yer ve zamanda da değişmeler olur. Yer ve zaman ögesi anlatılan olay yada duruma sıkı sıkıya bağlıdır. Bu bakımdan yer ve zaman kavramları sınırlıdır; romandaki kadar geniş ve değişken değildir.

Ögelerin düzenlenişi yönünden öyküler iki türlüdür:

  1. Olay Öyküsü: Bir olayın adım adım gelişimine dayalı öykülere olay öyküsü denir. Bu tür öyküde yazar okuyucuyu ”çarpıcı” bir olayla öyküye bağlamaya çalışır. Olay öyküsünün dünya edebiyatındaki öncüsü Fransız sanatçı Maupassant’tır. Dünya edebiyatında bu öykü anlayışına ”Maupassant tarzı öykücülük” adı verilir. Olay öyküsünün edebiyatımızdaki en önemli temsilcisi Ömer Seyfettin’dir.
  2. Durum / Kesit Öyküsü: Kişilerin içinde bulunduğu durumu yansıtmayı amaçlayan öykülere durum öyküsü denir. Bu tür öyküde yazar, ya yaşamdan okuyucuya bir kesit sunar yada bir insanlık durumunu belli bir ortam içinde aktarır. Bu öykülerde belli bir kişi olmadığı gibi belli olaylar da çoğu kez yoktur. ”Olay”ın yerini belli bir ortamdan kaynaklanan izlenimler, çağrışımlar alır. Durum öyküsünün dünya edebiyatındaki öncüsü, ünlü Rus sanatçı A. Çehov’dur. Bu öykü anlayışına ”Çehov tarzı öykücülük” denir. Bizim edebiyatımızda Sait Faik Abasıyanık, Memduh Şevket Esendal gibi sanatçılar bu türün başarılı örneklerini vermişlerdir.
Sponsor Bağlantılar


Arkadaşlarınla Paylaş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.